Intel cần vài năm mới có thể sản xuất chip cho Apple tại Mỹ

Intel được dự đoán phải cần vài năm mới có thể bắt đầu sản xuất chip cao cấp cho Apple do vấn đề thiết kế và dây chuyền nhà máy.

“Trường hợp lý tưởng nhất là 2-3 năm để Intel cho ra đời mẫu chip Apple cao cấp đầu tiên”, Malcolm Penn, CEO công ty nghiên cứu bán dẫn Future Horizons, nói với Reuters. “Khoảng hai năm để thiết kế hệ thống trên chip (SoC) có độ phức tạp cao, và thêm bốn tháng cho thiết kế dây chuyền phục vụ sản lượng lớn”.

Theo Penn, nhận định của ông dựa trên giả định rằng công nghệ của Intel đã hoàn thiện, với các công cụ thiết kế đủ tin cậy để Apple sử dụng. Nếu không, thời gian dự đoán thậm chí sẽ lâu hơn.

Chuyên gia của Future Horizons cũng cho rằng mảng sản xuất chip Intel hiện “chưa có thành tích nào” trong việc gia công cho bên thứ ba. Do đó, cú bắt tay với Apple là “bước nhảy vọt mạo hiểm về niềm tin và rủi ro thương mại cũng như tài chính”, đồng thời gọi thương vụ là “cuộc hôn nhân vội vã”.

Nhận định của Penn được đưa ra trong bối cảnh Intel và Apple đạt thỏa thuận sơ bộ về gia công một số chip hồi đầu tháng 5, một phần nhờ chính quyền Mỹ thúc đẩy, theo WSJ. Hôm 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết Apple đã đồng ý hợp tác với Intel để thiết kế và sản xuất chip ở Mỹ.

Ngày 16/6, Intel xác nhận đang sản xuất thử nghiệm chip tiên tiến 18A-P, tương đương tiến trình 2 nm, được kỳ vọng thu hút các đối tác hàng đầu, trong đó có Apple. 18A-P được công bố lần đầu năm ngoái và là biến thể mới nhất trên tiến trình 18A. Công nghệ đang giai đoạn thử nghiệm – bước kiểm tra kỹ thuật trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.

Sau khi bỏ lỡ giai đoạn đầu trong làn sóng chip AI, Intel bắt đầu cho thấy những tiến bộ đáng kể. Cùng với Apple, công ty đã bắt tay với Tesla vào tháng 4. Hai đối tác này được đánh giá giúp hãng chip Mỹ nâng cao uy tín, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng sức cạnh tranh trong cuộc đua sản xuất bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, giới phân tích đưa ra nhiều ý kiến trái chiều, như Apple sẽ chọn công nghệ nào của Intel. Một số cho rằng Apple sẽ đi theo “bước chân” của Tesla, tức đợi tiến trình 14A tiên tiến hơn (dự kiến 2028-2029) thay vì 18A hiện tại. Số khác tin Apple sẽ “hy sinh” những tiến bộ công nghệ vượt trội để đổi lấy độ tin cậy, qua đó ưu tiên sử dụng 18A-P.

“Apple có lẽ muốn sử dụng tiến trình 14A của Intel. Vì thế vẫn còn một thời gian nữa,” Bob O’Donnell, nhà phân tích tại Technalysis Research, nói. “Nếu đúng, đây sẽ là bước phát triển quan trọng đối với hoạt động kinh doanh sản xuất chip của Intel và ngành sản xuất chất bán dẫn tại Mỹ nói chung”.

Daniel Newman, CEO công ty nghiên cứu công nghệ Futurum Group, đánh giá việc sản xuất hàng loạt chip do Apple thiết kế khó diễn ra trước 2028 do giới hạn của Intel. Thay vào đó, công đoạn ban đầu tập trung vào linh kiện ít quan trọng hơn, được sử dụng trong MacBook Air hoặc một số mẫu iPad Pro.

Apple thậm chí có thể “phòng ngừa rủi ro” bằng cách yêu cầu Intel sản xuất thử nghiệm sản phẩm cấp thấp trước khi đầu tư cho những mẫu chip quan trọng. Theo TechCrunch, Intel từ lâu gặp vấn đề về tiến độ và chất lượng chip. Với một đối tác như Apple, công ty sẽ phải đáp ứng kỳ vọng cao về tỷ lệ sản phẩm đạt chất lượng – yếu tố đang áp dụng với TSMC.

“Giới đầu tư định giá dựa trên kỳ vọng về một Intel hoàn hảo trong sản xuất, nhưng công ty đã không đạt được điều này gần 20 năm qua”, Paul Meeks, đứng đầu bộ phận nghiên cứu công nghệ của Freedom Capital Markets, nhận xét. “Phải thừa nhận, có vẻ Intel đã đạt những bước tiến mới, nhưng chúng ta nên tin tưởng ở mức vừa phải”.

Trước đó, giới chuyên gia đánh giá việc Apple hợp tác với Intel sẽ mang lại lợi ích cho cả hai. Trong khi Intel vực dậy mảng gia công bán dẫn vốn trì trệ thời gian dài, cú bắt tay giúp Apple đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Hiện họ phụ thuộc vào TSMC để sản xuất chip, nhưng các dây chuyền tiên tiến của công ty này lại đang rơi vào tình trạng quá tải do nhu cầu khổng lồ từ “ông lớn” AI như Nvidia hay AMD.

Sự tăng trưởng của Intel hiện tại có dấu ấn lớn từ chính sách của chính phủ Mỹ. Năm ngoái, chính quyền Tổng thống Trump chi 8,9 tỷ USD từ Đạo luật chip để đổi lấy 10% cổ phần của Intel, đồng thời lên kế hoạch rót thêm 10 tỷ USD để mở rộng các nhà máy tại Mỹ. Trong 12 tháng qua, cổ phiếu Intel tăng 464%, đưa giá trị vốn hóa của gã khổng lồ này chạm mốc 608,7 tỷ USD.

Trong quá khứ, trước khi chuyển sang sử dụng Apple Silicon, Apple từng dùng chip do Intel thiết kế cho các dòng máy Mac nhưng thường gặp tình trạng chậm tiến độ. Việc nối lại hợp tác lần này, dù dưới tư cách đối tác gia công, đánh dấu bước ngoặt lớn cho cả hai biểu tượng công nghệ Mỹ.

Camera bán tại Việt Nam sắp phải đáp ứng quy chuẩn mới

Từ ngày 1/7, camera giám sát kết nối Internet sản xuất hoặc kinh doanh tại Việt Nam phải đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới.

Thông tư số 48 của Bộ Công an về việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị camera giám sát sử dụng giao thức Internet được ban hành vào tháng 5, có hiệu lực từ ngày 1/7.

Theo đó QCVN 11:2026/BCA sẽ thay thế cho quy chuẩn năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông trước đây, đồng thời là tài liệu kỹ thuật và căn cứ phục vụ việc xây dựng, sử dụng và quản lý thiết bị camera giám sát sử dụng giao thức Internet (Camera IP) được sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường Việt Nam.

So với quy chuẩn trước đó, phần lớn các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi với camera tiếp tục được duy trì. Một số quy định về mật khẩu an toàn, quản lý lỗ hổng bảo mật, cập nhật phần mềm, bảo vệ dữ liệu người dùng hay khả năng khôi phục hoạt động sau sự cố vẫn được giữ nguyên hoặc điều chỉnh không đáng kể.

Điểm mới nằm ở cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro của sản phẩm. Đối với camera thuộc nhóm rủi ro trung bình, doanh nghiệp có thể tự đánh giá sự phù hợp của sản phẩm trên cơ sở kết quả từ các phòng thử nghiệm được công nhận hoặc được thừa nhận theo quy định. Trong khi đó, với nhóm rủi ro cao, việc công bố hợp quy bắt buộc phải dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức được cơ quan quản lý chỉ định.

Việc công bố hợp quy sẽ được áp dụng sau khi Bộ Công an ban hành danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý.

Một camera IP được bán tại thị trường Việt Nam. Ảnh: Bảo Lâm

Thời gian qua, thị trường camera Việt Nam đã phát triển nhanh, trong đó có sự xuất hiện của hàng loạt thiết bị giá rẻ, từ vài trăm nghìn đồng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đi cùng với đó là những lo ngại liên quan đến bảo mật, đặc biệt khi dữ liệu của nhiều hãng camera nước ngoài có thể được lưu trữ và xử lý trên các hệ thống máy chủ nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Đại diện Viettel Telecom, một trong những đơn vị tự phát triển camera trong nước đánh giá việc đưa ra quy chuẩn là bước tiến quan trọng, cho thấy camera không còn được nhìn nhận đơn thuần là thiết bị điện tử tiêu dùng, mà đã trở thành một thành phần của hạ tầng số, nơi dữ liệu cần được bảo vệ tương tự các hệ thống thông tin khác.

“Sự thay đổi này không chỉ tác động đến các nhà sản xuất và cung cấp thiết bị camera, mà còn góp phần định hình lại tiêu chí lựa chọn sản phẩm của người dùng”, đơn vị này đánh giá. Theo đó, nhà mạng cho rằng nếu trước đây chất lượng hình ảnh hay giá thành là những yếu tố được quan tâm hàng đầu, thì nay, khả năng bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và kiểm soát quyền riêng tư đang trở thành một tiêu chí được chú trọng hơn. Họ cũng đang cung cấp ra thị trường các dòng camera giám sát trong nhà và ngoài trời, được phát triển trên nền tảng công nghệ mới, tích hợp dịch vụ Cloud lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam và hệ thống hỗ trợ kỹ thuật đồng bộ.

Theo các chuyên gia, điều này cũng đặt ra các yêu cầu mới với nhà sản xuất. Thay vì chỉ tập trung vào tính năng ghi hình, các hãng camera cần tập trung vào các yếu tố như khả năng lưu trữ trên hạ tầng điện toán đám mây trong nước, vận hành trên các trung tâm dữ liệu của doanh nghiệp, hay thực hiện các chương trình nhằm thúc đẩy người dùng chuyển đổi, tiếp cận những giải pháp camera có chất lượng cao hơn.

Theo quy chuẩn mới, camera phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu về an ninh mạng như sử dụng mật khẩu duy nhất cho từng thiết bị, có cơ chế chống dò quét mật khẩu, hỗ trợ cập nhật bảo mật an toàn và công bố chính sách xử lý lỗ hổng… Thiết bị cũng phải bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng, cho phép xóa dữ liệu, thu hồi quyền đồng ý thu thập dữ liệu và hỗ trợ cấu hình lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam. Ngoài ra, các giao diện không cần thiết phải được vô hiệu hóa và camera phải có khả năng tự khôi phục hoạt động sau sự cố mất điện hoặc mất kết nối mạng.

Việt Nam – Lào sẽ công nhận chéo chữ ký số

Việt Nam và Lào xây dựng Danh sách tin cậy chung (Trust List) – nền tảng để công nhận chéo chữ ký số và các dịch vụ tin cậy trong giao dịch điện tử xuyên biên giới.

Giám đốc Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) Tô Thị Thu Hương đề xuất thành lập nhóm công tác để nghiên cứu xây dựng và vận hành Danh sách tin cậy chung giữa Việt Nam và Lào. Đề xuất được nêu tại hội thảo Việt Nam – Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số, chiều 25/6 tại Viêng Chăn (Lào).

Chữ ký số là phương thức xác thực danh tính và nội dung văn bản trong môi trường trực tuyến, có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay. Tại Việt Nam, dịch vụ chữ ký số xuất hiện từ năm 2007. Công cụ này hiện được sử dụng trong khai thuế, ký hợp đồng, giao dịch trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian và tăng tính minh bạch.

Người đứng đầu Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia cho hay, Trust List là nền tảng kỹ thuật và pháp lý quan trọng, thúc đẩy khả năng liên thông và công nhận lẫn nhau giữa các nhà cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số và dịch vụ tin cậy Việt Nam – Lào.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương và Thứ trưởng Công nghệ và Truyền thông Keovisouk Solaphom đồng chủ trì hội thảo Việt Nam – Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số, chiều 25/6. Ảnh: Thảo Anh

Việc xây dựng danh sách tin cậy chung, dự kiến thí điểm trong lĩnh vực hải quan. Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương đánh giá cao, cho rằng đây là “cơ chế mang tính bước ngoặt để chữ ký số của hai nước được công nhận chéo trực tiếp”, ông nói.

Theo Thứ trưởng Phương, chữ ký số được công nhận chéo là chìa khóa hình thành các “cửa khẩu thông minh”, tối giản hóa thủ tục thông quan và tạo “lợi thế cạnh tranh vượt trội” cho doanh nghiệp hai nước.

Về phía Lào, Thứ trưởng Công nghệ và Truyền thông Keovisouk Solaphom khẳng định: “Chữ ký số là công cụ cốt lõi để xác minh danh tính, bảo vệ dữ liệu và kiến tạo niềm tin số trực tuyến”.

Ông đánh giá cao thành tựu chuyển đổi số của Việt Nam, coi đây là “kinh nghiệm thực tiễn vô giá” cho Lào, trong các lĩnh vực hóa đơn điện tử, thuế, tài chính, y tế, giáo dục… Lãnh đạo Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tin tưởng sự hợp tác giữa Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC) và NEAC sẽ mở ra những giải pháp đột phá thúc đẩy giao dịch điện tử an toàn, đưa nền kinh tế số của Lào phát triển bền vững.

Cũng trong ngày, NEAC đã phối hợp với LANIC tổ chức khóa tập huấn kỹ thuật chuyên sâu cho cán bộ Lào. Các chuyên gia Việt Nam đã trực tiếp hướng dẫn, chuyển giao nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho nước bạn.

Theo báo cáo của NEAC, đến cuối năm 2025, tổng số chứng thư chữ ký số đã cấp tại Việt Nam đạt khoảng 26,45 triệu, tương đương 38,2% dân số trưởng thành. Riêng trong năm 2025, số lượng chứng thư được cấp mới vượt 12,56 triệu, tăng 256,8% so với cùng kỳ năm 2024. Số lượng chứng thư chữ ký số cấp trong năm 2025 tương đương tổng số lượng đã cấp trong 10 năm trước đó.

Mỹ cho phép Anthropic phát hành giới hạn mô hình Mythos 5

Chính quyền Trump cho phép Anthropic cung cấp mô hình Mythos 5 đến một số doanh nghiệp Mỹ thuộc diện “đối tác đáng tin cậy”.

Reuters dẫn nội dung thư đề ngày 26/6 của Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, trong đó nói Anthropic đã phối hợp với chính phủ Mỹ nhằm xử lý “những mối đe dọa liên quan đến các mô hình được đề cập” kể từ khi nhận được thông báo cách đây hai tuần.

Một nguồn tin cho biết hơn 100 công ty và tổ chức được truy cập Mythos 5, trong đó có nhiều doanh nghiệp Fortune 500.

“Trong hai tuần, chúng tôi đã làm việc tích cực để bảo đảm Mỹ vẫn giữ vị thế dẫn đầu thế giới về AI và bảo đảm an ninh của chính mình”, phát ngôn viên Bộ Thương mại Mỹ nói với trang Semafor.

Nhà Trắng và Anthropic chưa bình luận về thông tin.

CNBC đánh giá quyết định mới đánh dấu bước đi quan trọng trong những cuộc đàm phán giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và công ty AI, xoay quanh mô hình Mythos 5 và Fable 5.

Logo Anthropic và mô hình Claude của công ty hiển thị trên màn hình. Ảnh: AFP

Anthropic đầu tháng 6 công bố Fable 5 và Mythos 5, hai mô hình được công ty quảng cáo hiện đại nhất theo nhiều thang đo trong ngành công nghiệp AI. Chúng được xây dựng dựa trên nền tảng Claude Mythos Preview, từng khiến quan chức Mỹ lo ngại vì năng lực an ninh mạng tiên tiến.

Đến 12/6, Anthropic nhận chỉ đạo từ chính phủ Mỹ phải đình chỉ quyền truy cập Fable 5 và Mythos 5 đối với “công dân nước ngoài, dù đang ở Mỹ hay quốc gia khác, kể cả là nhân viên Anthropic”. Startup AI này nói rằng chính phủ Mỹ đưa ra lý do “an ninh quốc gia”, nhưng không cung cấp chi tiết.

David Sacks, đồng chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống Mỹ, cho biết “một đối tác tin cậy” của chính phủ Mỹ và Anthropic đã thử nghiệm Fable và phát hiện phương pháp bẻ khóa (jailbreak) nhằm vượt qua hàng rào an toàn vốn giúp tách biệt mô hình thương mại này với năng lực an ninh mạng không hạn chế của Mythos.

Chính phủ Mỹ sau đó đề nghị Anthropic vá lỗi hoặc thu hồi Fable 5 đến khi giải quyết xong, nhưng CEO Dario Amodei được cho là đã từ chối. “Chính quyền sau đó phải miễn cưỡng ban hành chỉ đạo kiểm soát xuất khẩu. Họ sẵn sàng gỡ hạn chế ngay khi vấn đề được khắc phục”, ông nói.

Sacks chỉ trích hành động của Anthropic không phù hợp với vị thế của một phòng thí nghiệm luôn đặt an toàn lên hàng đầu, cũng như từng kêu gọi quản lý Mythos với tư cách là vũ khí an ninh mạng.

Ông cho biết quyết định hạn chế không liên quan đến những xích mích trước đây giữa Anthropic với chính phủ, thêm rằng Washington luôn coi trọng công nghệ của startup AI này và coi vấn đề “rất dễ giải quyết”.

Đây là xích mích mới nhất giữa Anthropic với chính phủ Mỹ kể từ sau xung đột với Lầu Năm Góc hồi đầu năm. Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó tuyên bố Anthropic là “rủi ro với chuỗi cung ứng”, đồng nghĩa công ty bị coi là mối đe dọa với an ninh quốc gia. Định danh này thường chỉ được dùng cho đối thủ nước ngoài của Mỹ, đòi hỏi các doanh nghiệp quốc phòng chứng nhận rằng họ không sử dụng mô hình Claude trong những hợp đồng với quân đội. Anthropic đã kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump để đảo ngược quyết định này và quá trình tố tụng vẫn chưa kết thúc.

tổng hợp

Cơn sốt AI kéo Gen Z vào nghề thợ điện

Khi bằng đại học không còn đảm bảo mang lại công việc tốt, nhiều Gen Z học thêm nghề thợ điện, tận dụng làn sóng xây trung tâm dữ liệu AI.

Thời trung học, Nicholas Bowman nghĩ con đường tương lai của mình đã được vạch sẵn: vào đại học, nhận bằng, kiếm công việc ổn định và lương cao. Nhưng khi hạn nộp hồ sơ đến gần, anh bắt đầu hoài nghi. Con đường trước đó đồng nghĩa với việc dành bốn năm trên lớp, gánh khoản nợ học phí hàng chục nghìn USD mà vẫn không đảm bảo sẽ có công việc tốt trong thời đại AI bùng nổ.

Một người bạn gợi ý cho Bowman hướng đi khác: học nghề điện, hai buổi tối mỗi tuần. Sau khi tìm hiểu, anh quyết định nghe theo và kiếm được 42.000 USD trong năm đầu. Đến khi hoàn thành khóa học và trở thành thợ lành nghề vào hè năm nay, anh dự kiến kiếm khoảng 71.000 USD và làm việc cả ngày với cảm giác như chơi “những khối xếp hình Lego cho người lớn”.

Bowman là một phần trong làn sóng xem xét lại những công việc từng ít được giới trẻ quan tâm như thợ điện, thợ sửa điều hòa, ống nước và nhiều nghề lao động kỹ thuật khác. Nguyên nhân phần nào đến từ sự thay đổi văn hóa, như nhóm nghề này hiện ít bị định kiến hơn, xuất hiện trên TikTok nhiều hơn, xã hội thảo luận cởi mở hơn về nợ sinh viên và tiền lương.

“Gen Z thực sự đang đối mặt với hàng loạt thách thức. Mạng xã hội giúp họ hiểu rõ hơn về việc làm trong những lĩnh vực mới”, Jennifer Herrity, người theo dõi xu hướng nghề nghiệp tại nền tảng tuyển dụng Indeed, nói với Business Insider.

Một nguyên nhân khác là AI phát triển thần tốc khiến nhiều công việc văn phòng cấp thấp trở nên bấp bênh. Tháng trước, Amazon thông báo sa thải 16.000 nhân viên khối văn phòng, bên cạnh 14.000 người bị cho thôi việc mùa thu năm ngoái. Trên blog, công ty cho biết “AI và tác nhân tự động thay đổi cách thức làm việc”. Hồi tháng 1, Pinterest thông báo cắt giảm 15% lực lượng lao động, một phần lý do là “phân bổ lại nguồn lực cho các vị trí tập trung vào AI”.

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đầu năm, Jensen Huang, CEO Nvidia, cho biết giai đoạn hiện tại rất tuyệt vời với thợ lành nghề vì sự bùng nổ AI tạo ra nhu cầu xây trung tâm dữ liệu rất lớn. Ông mô tả cơn sốt AI là “làn sóng xây dựng cơ sở hạ tầng lớn nhất lịch sử nhân loại và sẽ cần rất nhiều thợ sửa ống nước, thợ điện, thợ xây, công nhân thép”.

Larry Fink, CEO BlackRock, (trái) và Jensen Huang, CEO Nvidia, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra ở Davos (Thụy Sĩ) tháng 1/2026. Ảnh: WEF/Nvidia

Trung tâm dữ liệu – những cơ sở rộng lớn chứa đầy máy chủ, thiết bị điện và thiết bị làm mát – không mới. Chúng xuất hiện khắp nơi từ đầu những năm 1990, cung cấp sức mạnh tính toán cho mọi thứ từ camera trên iPhone đến thị trường tài chính quốc tế. Nhưng vài năm qua, tốc độ và quy mô xây dựng tăng vọt trong cơn sốt AI. Công ty tư vấn McKinsey ước tính, đầu tư cho trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể đạt 6,7 nghìn tỷ USD vào năm 2030, tạo ra làn sóng xây dựng chưa từng có trong ngành.

McKinsey dự báo, năm 2023-2030, Mỹ cần thêm 130.000 thợ điện được đào tạo, 240.000 công nhân xây dựng và 150.000 giám sát viên xây dựng. “Tình trạng thiếu thợ điện khá nghiêm trọng và đây là rào cản hàng đầu với quá trình xây trung tâm dữ liệu”, Darrell West, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Đổi mới Công nghệ Brookings, nói với Fortune.

Nhu cầu bùng nổ về thợ điện trùng khớp với giai đoạn bất ổn với người lao động trẻ. Báo cáo tháng 7/2025 của Viện Burning Glass (Mỹ) cho thấy sau một năm, 52% sinh viên tốt nghiệp vào năm 2023 đang làm những công việc không yêu cầu bằng cấp. Theo Cục Thống kê Dân số Mỹ và Cục Thống kê Lao động Mỹ, tính đến tháng 11/2025, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm mới tốt nghiệp đại học (22-27 tuổi) là 5,6% – mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, không tính thời kỳ Covid-19.

Trung tâm Dữ liệu Thực tế Kỹ thuật số tại Ashburn, Virginia, ngày 17/3/2025. Ảnh: Reuters

Quan niệm “đại học là con đường an toàn nhất để có cuộc sống ổn định” được cho là vẫn đúng, nhưng cục diện đang thay đổi. Trong cuộc khảo sát của công ty tư vấn Gallup (Mỹ) năm 2023, 36% người tham gia có niềm tin lớn vào hệ thống giáo dục đại học, giảm đáng kể so với mức 57% năm 2015. Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew năm 2024 cũng cho thấy chỉ 22% người trưởng thành cho rằng đại học đáng giá nếu sinh viên phải vay học phí.

Bốn năm qua, số lượng học viên tham gia chương trình kỹ thuật điện tại các cơ sở của Viện Kỹ thuật Midwest ở Illinois và Missouri tăng 400%. Nhà sáng lập Brian Huff cho biết, đa số không phải vừa tốt nghiệp trung học mà khoảng 25-29 tuổi, tức họ từng thử các con đường khác và giờ tìm kiếm một công việc phù hợp hơn.

“Chưa bao giờ triển vọng nghề này lại tươi sáng như vậy”, Huff nhận xét.

Con đường phổ biến để trở thành thợ điện là học nghề, thường kéo dài 4-5 năm. Khác với sinh viên đại học, họ có thể kiếm tiền ngay khi hoàn thành các lớp học, thường diễn ra vào buổi tối hoặc theo từng đợt ngắn trong năm. Khi kết thúc, nhiều người đã có vài năm kinh nghiệm và gần như không nợ học phí. Thu nhập của họ có thể rất hấp dẫn, đặc biệt ở những nơi bùng nổ xây dựng trung tâm dữ liệu.

Thợ điện làm việc với hệ thống máy phát điện tại One Wilshire, một tòa nhà ở Los Angeles đã được chuyển đổi thành trung tâm dữ liệu. Ảnh: Fortune

Tuy nhiên, nghề thợ điện không dành cho tất cả. Công việc đòi hỏi thể lực tốt, phải đứng nhiều giờ liền. Họ có lúc làm việc trong nhà, nhưng đôi khi cần lội xuống mương bùn để kéo cáp. Họ cũng thường xuyên làm thêm giờ do tiến độ xây dựng gấp gáp và phải di chuyển theo địa điểm dự án, thậm chí xa nhà nhiều ngày.

Nghề thợ điện cũng không phải luôn ổn định. Các trung tâm dữ liệu cần nhiều lao động trong giai đoạn xây dựng, nhưng khi hoàn thiện và đi vào vận hành, số lượng công nhân giảm đáng kể. Người lao động phải tìm kiếm dự án khác, chấp nhận có những giai đoạn thất nghiệp.

Với Bowman, sự đánh đổi rất rõ ràng. Anh thường làm việc trong môi trường bụi bẩn, làm ngoài giờ, các dự án cũng không liên tục. Nhưng bù lại, anh có thu nhập tốt, kỹ năng được săn đón và công việc chưa thể tự động hóa.

“May mắn là AI vẫn chưa tìm ra cách tự vặn cờ lê”, Bowman chia sẻ.

Tổng hợp

Nvidia ra ‘OpenClaw phiên bản bảo mật’

Nvidia công bố NemoClaw – nền tảng tác nhân được xây dựng dựa trên OpenClaw nhưng tích hợp thêm tính năng bảo mật và quyền riêng tư cấp doanh nghiệp.

“Đối với các CEO, câu hỏi đặt ra là: chiến lược OpenClaw của các vị là gì?”, CEO Nvidia Jensen Huang nói trên sân khấu sự kiện GTC 2026, diễn ra tại San Jose, California rạng sáng 17/3 (giờ Hà Nội). “Chúng ta cần nó. Tất cả chúng ta đều có chiến lược về Linux, HTTP, HTML… các nền tảng đã khởi đầu Internet, hay Kubernetes tạo điều kiện cho điện toán đám mây di động ra đời. Ngày nay, mọi công ty trên thế giới đều cần có chiến lược OpenClaw, một chiến lược hệ thống tác nhân”.

Ông nhấn mạnh Nvidia sẵn sàng cung cấp chiến lược đó thông qua NemoClaw với mức độ bảo mật cấp doanh nghiệp – điều OpenClaw chưa làm được. Người dùng có thể sử dụng bất kỳ tác nhân lập trình hoặc mô hình AI mở nào, gồm cả NemoTron của Nvidia để xây dựng và triển khai tác nhân AI, cho phép truy cập các mô hình dựa trên đám mây trong thiết bị cục bộ, không phụ thuộc vào phần cứng, thậm chí không cần chạy trên GPU của Nvidia. Hệ thống cũng tích hợp với NeMo, bộ phần mềm tác nhân AI của Nvidia, để tăng sức mạnh xử lý cấp doanh nghiệp.

NemoClaw là “phần mềm alpha”, tức đang ở giai đoạn đầu phát triển. “Chúng tôi hướng tới xây dựng một hệ thống điều phối thử nghiệm để sẵn sàng cho môi trường sản xuất, khởi đầu là thiết lập và vận hành môi trường của riêng doanh nghiệp của bạn”, Nvidia viết trên website.

CEO Nvidia giới thiệu NemoClaw trên sân khấu GTC 2026 ngày 17/3. Ảnh: Serve The Home

OpenClaw hiện thu hút sự chú ý trên toàn cầu. Nền tảng miễn phí này cho phép người dùng tạo tác nhân AI (AI Agent), tức hệ thống có thể thực hiện nhiệm vụ tự động mà không cần con người can thiệp sâu. Về mặt kỹ thuật, OpenClaw đóng vai trò cầu nối giữa những mô hình AI mạnh mẽ hiện nay như Anthropic Claude hay OpenAI GPT với nhiệm vụ thực tế mà con người thực sự muốn AI thực hiện. Sau khi thiết lập tác nhân trên máy tính hoặc thông qua nhà cung cấp ảo, người dùng có thể soạn tin văn bản hoặc tin nhắn WhatsApp đến AI, hướng dẫn nó thực hiện nhiệm vụ khác nhau không cần sự can thiệp trực tiếp của con người.

Dự án do kỹ sư Peter Steinberger phát triển vào tháng 11/2025, ban đầu có tên Clawdbot. Theo Jensen Huang, Nvidia đã hợp tác với Steinberger để phát triển NemoClaw, dù người này hiện đã đầu quân cho OpenAI.

Một trong những thị trường lớn nhất của OpenClaw của Trung Quốc, khi hàng nghìn người tự cài AI này trên máy hoặc xếp hàng dài tham dự sự kiện để trải nghiệm. Dù vậy, cơn sốt nhanh chóng đảo chiều khi xuất hiện các cảnh báo bảo mật từ chính quyền, trường học và chuyên gia nước này.

Theo Bloomberg, ngày 10/3, Trung tâm điều phối ứng phó khẩn cấp mạng máy tính quốc gia Trung Quốc (CNCERT/CC) khuyến cáo việc cài đặt và sử dụng OpenClaw không đúng cách có thể khiến người dùng gặp rủi ro an ninh mạng. Cùng ngày, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cảnh báo cấu hình OpenClaw mặc định hoặc không chính xác có thể khiến hệ thống dễ bị tấn công mạng hoặc rò rỉ dữ liệu. Ngày 13/3, Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc khởi xướng sáng kiến phát triển tiêu chuẩn cho các tác nhân “móng vuốt” như OpenClaw với mục tiêu “giải quyết các quy trình ra quyết định thiếu minh bạch” của chúng.

Theo Tom’s Hardware, việc mở rộng khả năng của tác nhân có thể làm lộ dữ liệu nhạy cảm hoặc thực hiện các hành động ngoài ý muốn. OpenClaw cũng yêu cầu quyền truy cập thiết bị cấp cao để thực hiện một số tác vụ tự động và có thể làm tăng nguy cơ truy cập hệ thống trái phép hoặc rò rỉ dữ liệu.

Xây dựng nền tảng tác nhân AI cấp doanh nghiệp trở thành xu hướng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo ứng dụng. Hồi tháng 2, OpenAI ra mắt Frontier, nền tảng mở hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng và quản lý AI Agent. Cuối năm ngoái, công ty nghiên cứu Gartner dự đoán nền tảng quản trị cho tác nhân AI sẽ là cơ sở hạ tầng quan trọng và cần thiết giúp doanh nghiệp áp dụng công nghệ AI nhanh chóng.

CPU Vera của Nvidia. Ảnh: Nvidia

Tại GTC 2026, Nvidia cũng ra mắt CPU Vera mới với hiệu suất gấp đôi và tốc độ nhanh hơn 50% so với CPU vận hành trên siêu máy tính truyền thống hiện nay. Công ty cho biết CPU mới được xây dựng cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo dựa trên tác nhân và học tăng cường (reinforcement learning), cho phép doanh nghiệp tạo “nhà máy AI” có khả năng mở rộng trí tuệ nhân tạo tác nhân trên quy mô lớn, cung cấp hiệu năng đơn luồng và băng thông cao trên mỗi lõi.

Nvidia dự kiến các đơn đặt hàng chip AI Blackwell và sắp tới là Vera Rubin sẽ đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2027. Theo ông Huang, nhu cầu “đang bùng nổ” từ cả tập đoàn lớn và công ty khởi nghiệp. Trước đó, hãng đặt mục tiêu doanh thu 500 tỷ USD từ hai loại chip này.

Vera Rubin sẽ có mặt trên thị trường cuối năm nay. Hệ thống được cấu thành từ 1,3 triệu linh kiện, mang lại hiệu năng trên mỗi watt cao gấp 10 lần so với chip tiền nhiệm Grace Blackwell. Theo CNBC, đây được xem là bước phát triển đáng kể, khi mức tiêu thụ năng lượng là một trong những vấn đề nan giải đối với việc xây dựng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Cũng tại sự kiện, ông Huang đã công bố bộ xử lý ngôn ngữ (LPU) Groq 3, chip đầu tiên dùng công nghệ của Groq – startup bán dẫn được công ty thâu tóm với giá 20 tỷ USD cuối năm ngoái. Dự kiến, sản phẩm xuất xưởng vào quý III/2026.

Nvidia Groq 3 có các lõi tối ưu hóa để tăng tốc GPU. Một giá đỡ Groq 3 LPX sẽ chứa 256 LPU, được thiết kế để đặt cạnh hệ thống Vera Rubin dạng khung lớn, có thể tăng hiệu suất token trên mỗi watt của GPU mới lên gấp 35 lần. “Chúng tôi hợp nhất hai bộ xử lý có sự khác biệt rất lớn, một dành cho thông lượng cao, một dành cho độ trễ thấp”, Huang cho biết. “Tất nhiên, điều đó chưa thay đổi thực tế chúng ta cần rất nhiều bộ nhớ. Vì vậy, cách của chúng tôi là bổ sung rất nhiều chip Groq, qua đó giúp mở rộng dung lượng bộ nhớ”.

Cũng tại sự kiện, Nvidia giới thiệu DLSS 5 với mục tiêu mang đến chất lượng hình ảnh chân thực khi trải nghiệm game thông qua sức mạnh AI. Công ty cho biết nó được huấn luyện để “hiểu” các đặc điểm từ hình ảnh game, như nhân vật, chất liệu vải, làn da trong suốt và hệ thống chiếu sáng môi trường bằng cách phân tích một khung hình duy nhất. Sau đó, DLSS 5 tạo ra hình ảnh được nâng cấp độ phân giải, mang đến khả năng kết xuất thần kinh thời gian thực, “truyền tải ánh sáng và vật liệu chân thực như ảnh chụp vào từng pixel”.

DLSS 5 có mặt trên thị trường vào mùa thu năm nay với các đối tác Bethesda, Capcom, Ubisoft và Warner Bros Games. Một số game đầu tiên sẽ được áp dụng công nghệ mới là Assassin’s Creed Shadows, Resident Evil: Requiem, Starfield hay The Elder Scrolls IV: Oblivion Remastered.

Khai mạc Diễn đàn Make in Viet Nam 2025

Diễn đàn Make in Viet Nam 2025 là diễn đàn chính sách, kết hợp không gian trưng bày hơn 50 sản phẩm công nghệ số do doanh nghiệp Việt phát triển.

Chiều 30/12, Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam (Make in Viet Nam) lần thứ bảy sẽ khai mạc tại Trung tâm hội nghị Vin Palace Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội).

Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, với quy mô 1.500 đại biểu, là đại diện các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức kinh tế, cơ quan ngoại giao và nhà đầu tư nước ngoài.

Robot hình người do các kỹ sư trong nước thiết kế, phát triển. Ảnh: Trọng Đạt

Song song với các phiên thảo luận, diễn đàn tổ chức không gian trưng bày, trình diễn sản phẩm công nghệ của doanh nghiệp Việt. Khu vực trình diễn tập trung vào sản phẩm công nghệ chiến lược như robot, UAV, nền tảng AI và hơn 50 sản phẩm công nghệ số tiêu biểu. Các gian trải nghiệm được bố trí theo 8 hạng mục để khách tham quan tương tác trực tiếp.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ tổng kết hành trình Make in Viet Nam giai đoạn 2020-2025, đồng thời công bố định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030.

Lễ trao Giải thưởng sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam 2025 cũng diễn ra cùng ngày với hoạt động triển lãm.

Tại họp báo của Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 1/12, ông Trương Hữu Chung, Trưởng phòng Xúc tiến thương mại và đầu tư – Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, cho hay chủ đề của diễn đàn năm nay là “Hành trình kiến tạo Make in Viet Nam – Đổi mới sản xuất số, xây dựng Việt Nam số hùng cường, thịnh vượng”.

Ông cho biết diễn đàn sẽ truyền tải các định hướng của Đảng, Nhà nước về phát triển công nghiệp công nghệ số, công nghiệp chiến lược, công nghiệp bán dẫn và ứng dụng AI theo cách tiếp cận của Việt Nam. Mục tiêu là thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khơi dậy năng lực sáng tạo trí tuệ Việt Nam và kết nối cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số để hình thành một hệ sinh thái mạnh, đủ sức dẫn dắt chuyển đổi số quốc gia.

WhatsApp, Viber bất ngờ được tải nhiều tại Việt Nam

Những ứng dụng như Viber, WhatsApp, Telegram đều có tên trong top 5 tải nhiều trên iOS tại Việt Nam, trong khi ứng dụng Zalo nằm ngoài top 30.

Bảng xếp hạng ứng dụng tải nhiều trên iOS ngày 30/12 ghi nhận WhatsApp và Viber là hai ứng dụng được tải nhiều nhất – điều hiếm khi xảy ra trước đây, trong khi Telegram đứng thứ 5. Một số ứng dụng nhắn tin phổ biến như Zalo, Messenger, Signal, Lotus ở ngoài top 30 dù trước đó Zalo thường xuyên có mặt trong top 10. Tính riêng hạng mục mạng xã hội trên iPhone, Zalo xuống top 7, Lotus Chat thứ 12.

Trên Android, Zalo vẫn ở vị trí cao, tuy nhiên các ứng dụng như Viber, Discord liên tục cạnh tranh và làm thay đổi thứ hạng trong nhóm ứng dụng liên lạc của Play Store.

Top ứng dụng tải nhiều trên iOS tại Việt Nam, sáng 30/12. Ảnh: Lưu Quý

Trong khi trước đó, theo báo cáo tổng kết năm 2025 của nền tảng hạ tầng Internet là Cloudflare, Zalo là công cụ nhắn tin phổ biến nhất tại Việt Nam, đồng thời ghi dấu trên bản đồ Internet thế giới khi vào top 10 dịch vụ nhắn tin được sử dụng nhiều, được thống kê qua dịch vụ VPN 1.1.1.1.

Hiện chưa có báo cáo cụ thể liên quan đến lý do Viber, WhatsApp bất ngờ được tải nhiều. Tuy nhiên, theo một chuyên gia với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quảng cáo trực tuyến, nhiều khả năng người dùng tại Việt Nam muốn đa dạng hóa các công cụ nhắn tin. Điều này diễn ra trong bối cảnh Zalo, ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất Việt Nam, có một số động thái khiến họ không hài lòng.

Từ 26/12, nhiều người dùng Zalo nhận được thông báo về điều khoản dịch vụ mới. Thông báo hiện bất ngờ giữa lúc cần nhắn tin, khiến nhiều người bối rối hoặc khó chịu vì cảm giác bị “ép” chấp thuận. Trong trường hợp từ chối, Zalo cho biết sẽ xóa tài khoản và dữ liệu của người dùng trong 45 ngày.

Khảo sát của VnExpress từ ngày 28 đến 30/12 với hơn 17.000 lượt tham gia cho thấy 83% người được hỏi phản đối cách làm của Zalo, cho rằng nền tảng nên có cách thông báo khác; 12% coi việc này “bình thường” vì các nền tảng khác vẫn cập nhật mà không thông báo cho người dùng.

Đại diện Zalo chưa đưa ra bình luận. Tuy nhiên, trên website hỗ trợ, nền tảng lý giải việc cập nhật điều khoản “là một hoạt động phổ biến đối với tất cả ứng dụng và nền tảng công nghệ trên thế giới nhằm đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và cung cấp thông tin rõ ràng cho người dùng về những thay đổi trong quá trình cung cấp dịch vụ”.

Ngoài ra, một nguyên nhân khác có thể đến từ chiến dịch thu hút người dùng của ứng dụng nước ngoài. Chẳng hạn Viber mới đây phát triển Viber Dating và Viber Plus, giúp kết bạn với những người mới và trò chuyện với hệ thống được khẳng định “bảo mật cao”.

Các ứng dụng như Viber, WhatsApp cũng được đánh giá cao về tính năng bảo mật, hỗ trợ mã hóa đầu cuối, tin nhắn tự hủy, trong khi vẫn có thể đồng bộ giữa nhiều thiết bị.

Tính đến hết năm 2025, Zalo có gần 80 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng với gần 2 tỷ tin nhắn được gửi đi mỗi ngày, theo báo cáo từ nền tảng. Top 10 dịch vụ nhắn tin tại Việt Nam, theo Cloudflare, lần lượt là Zalo, WhatsApp, QQ, Telegram, Viber, Messenger, WeChat, Line, Signal, KakaoTalk.

Lưu Quý

‘Make in Viet Nam mở kỷ nguyên làm chủ công nghệ’

Trong phần trình diễn “Phát triển nông nghiệp thông minh”, khán giả được chứng kiến cách công nghệ đang thay đổi bộ mặt sản xuất lúa gạo Việt Nam. Tâm điểm là trạm giám sát Rynan InSENTINEL, kết hợp cùng UAV Hera và robot giao hàng tự hành – ba giải pháp tiêu biểu cho nông nghiệp 4.0.

Trạm Rynan sử dụng camera AI và bẫy pheromone để nhận dạng, đếm và phân tích sâu bệnh trực tiếp tại ruộng. Dữ liệu được truyền về ứng dụng di động, giúp nông dân biết chính xác thời điểm cần hoặc không cần phun thuốc, bảo vệ cân bằng sinh thái, giảm chi phí. Ngoài ra, trạm còn đưa thông tin về bản đồ giám sát di trú côn trùng, cho biết các thiên địch tự nhiên, giúp người nông dân bảo vệ mùa màng bằng giải pháp tự nhiên. Khi vụ mùa kết thúc, giống lúa ST25 chất lượng cao được thu hoạch, tượng trưng cho kết quả của sản xuất dựa trên dữ liệu.

Trạm giám sát Rynan InSENTINEL. Ảnh: Giang Huy

Sau đó, UAV Hera đảm nhận việc vận chuyển túi gạo ST25 và trao cho các nhân vật trên sân khấu qua robot tự hành, thể hiện chuỗi nông nghiệp khép kín – từ giám sát, canh tác đến phân phối. Màn trình diễn truyền tải thông điệp: “Công nghệ không chỉ giúp nông nghiệp hiệu quả hơn mà còn bền vững”.

Ứng dụng VNIDCheck sử dụng công nghệ blockchain của 1Matrix. Thông qua nền tảng này, người dùng có thể kiểm tra nguồn gốc, hành trình và tính minh bạch của hàng hóa theo thời gian thực, góp phần nâng cao độ tin cậy trong quản lý và lưu thông sản phẩm.

Song song với UAV, robot giao hàng tự hành được tích hợp trong hệ sinh thái, đảm nhiệm khâu vận chuyển chặng cuối đến tận nơi giao hàng. Robot hoạt động độc lập, di chuyển theo lộ trình định sẵn, giúp giảm phụ thuộc vào nhân lực thủ công.

Sự kết hợp giữa UAV Hera, nền tảng truy xuất blockchain và robot tự hành tạo thành một chuỗi logistics số hóa, hướng tới mục tiêu tăng năng suất lao động, tối ưu vận hành và minh bạch thông tin hàng hóa. Giải pháp cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ “Make in Vietnam” trong thương mại, logistics và quản trị chuỗi cung ứng.

Google giảm số lần dùng trình tạo ảnh Nano Banana Pro miễn phí

Quyền truy cập vào Nano Banana Pro, trình tạo ảnh AI đang gây sốt của Google, bị thu hẹp khi công ty cố gắng đáp ứng nhu cầu bùng nổ.

Google tuần trước ra Gemini 3 Pro, cung cấp cho người dùng miễn phí tối đa năm câu lệnh (prompt) và ba ảnh mỗi ngày với trình tạo ảnh Nano Banana Pro đi kèm. Giới hạn này tương đương những gì người dùng miễn phí nhận được với mô hình Gemini 2.5 Pro trước đó.

Tuy nhiên, Google đang thay đổi giới hạn cho Gemini 3 Pro. Tài liệu hỗ trợ của công ty nêu người dùng miễn phí sẽ nhận “quyền truy cập cơ bản” và “giới hạn hàng ngày có thể thay đổi thường xuyên”. Việc tạo và sửa ảnh bằng Nano Banana Pro giảm từ ba xuống hai ảnh mỗi ngày.

Với người đăng ký gói Google AI Pro và Ultra, giới hạn không thay đổi, lần lượt là 100 và 500 câu lệnh mỗi ngày.

Ảnh: Google Gemini

OpenAI, đối thủ về AI tạo sinh của Google, cũng giới hạn 6 câu lệnh tạo video AI mỗi ngày với người dùng Sora miễn phí. “GPU của chúng tôi đang tan chảy, và chúng tôi muốn hỗ trợ nhiều người dùng Sora nhất có thể”, Bill Peebles, đứng đầu nhóm Sora, viết trên X hôm 28/11.

“GPU tan chảy” ám chỉ nhu cầu điện toán khổng lồ của các video Sora. Tạo ảnh và video ngốn nhiều năng lượng hơn văn bản, nên việc giới hạn số lượng video miễn phí sẽ giúp máy chủ của OpenAI có thời gian “hạ nhiệt”. Trong khi đó, giới hạn với người dùng ChatGPT Plus và Pro vẫn giữ nguyên.

TechRadar đánh giá, việc Google và OpenAI đều siết chặt quyền sử dụng miễn phí có thể trùng hợp, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cho thấy ngành công nghiệp AI đang phải vật lộn với chi phí điện toán khổng lồ cho phản hồi, ảnh và video. Năm tới, nhiều khả năng người dùng sẽ chứng kiến thêm những động thái nhỏ nhằm thúc đẩy họ chuyển sang gói trả phí.

Thu Thảo (Theo Mashable, TechRadar)

Vì sao ChatGPT không thể xem giờ cho người dùng?

ChatGPT được xem là trợ lý đắc lực, nhưng nhiều rào cản dữ liệu khiến nó không đảm nhận được tính năng cơ bản là xem đồng hồ.

Khi được hỏi về giờ giấc, ChatGPT thường đưa ra câu trả lời không chính xác, thậm chí thừa nhận không thể làm điều đó.

“Tôi không có quyền truy cập định vị và đồng hồ thời gian thực trên thiết bị của bạn, nên không thể đưa ra giờ giấc chính xác. Nhưng tôi biết chắc chắn hôm nay là ngày 20/11/2025”, ChatGPT đáp trong một cuộc thử nghiệm của The Verge. Phần trả lời chắc chắn thậm chí được in đậm để nhấn mạnh dữ liệu mà AI tin là chính xác.

Đôi khi ChatGPT cũng yêu cầu người dùng nhập tên thành phố hoặc múi giờ cụ thể, nhưng cũng không bảo đảm nó có thể xem giờ chính xác. “Bây giờ là 12h42 ở New York (nếu đồng hồ hệ thống của bạn chính xác)”, ChatGPT trả lời trong thử nghiệm lúc 11h08.

Tình trạng này từ lâu đã được đề cập trên các diễn đàn, một số kêu gọi OpenAI chú ý khắc phục vì sẽ “mang tiếng xấu cho mô hình AI với năng lực suy nghĩ vượt xa bản thân tôi”.

Logo ChatGPT trên màn hình điện thoại. Ảnh: Phone Arena

Máy tính và điện thoại có thể xem giờ vì tích hợp những chip bán dẫn chuyên làm nhiệm vụ này. Trong khi đó, AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay Claude được phát triển vì mục đích hoàn toàn khác. Chúng nhận câu hỏi của người dùng và trả lời bằng dự đoán, dựa hoàn toàn vào dữ liệu huấn luyện.

Những dữ liệu đó không cập nhật liên tục theo thời gian thực, trừ khi mô hình AI tìm kiếm trên Internet để thu thập thông tin cụ thể. “Mô hình ngôn ngữ hoạt động trong không gian riêng. Nó chỉ tham chiếu từ những thứ được nhập vào không gian này”, chuyên gia AI Yervant Kulbashia giải thích. Ông ví tình trạng của ChatGPT giống một người mắc kẹt trên hoang đảo, xung quanh là hàng núi sách nhưng không có chiếc đồng hồ nào.

Pasquale Minervini, nhà nghiên cứu tại Trường Thông tin thuộc Đại học Edinburgh ở Scotland, cho biết ứng dụng ChatGPT trên máy tính của ông có thể cung cấp giờ chính xác do được cấp quyền truy cập đồng hồ và kích hoạt chức năng tìm kiếm. “Nếu không, nó giống một đứa trẻ vừa sinh ra vào thời điểm đó và không biết gì cả”, ông cho hay.

“Mô hình vận hành ChatGPT không tích hợp chức năng xem giờ hiện tại, nên nó cần kích hoạt công cụ tìm kiếm để truy cập dữ liệu mới nhất về thời gian”, phát ngôn viên OpenAI Taya Chistianson cũng giải thích.

Tuy nhiên, Kulbashian nói sẽ phải đánh đổi một số thứ nếu muốn các mô hình ngôn ngữ lớn nắm được thời gian. ChatGPT bị hạn chế về cửa sổ ngữ cảnh, tức giới hạn số lượng thông tin nó có thể ghi nhớ và xử lý trong một lần. Mỗi khi ChatGPT truy cập đồng hồ hệ thống, nó lại bổ sung thông tin vào cửa sổ ngữ cảnh. “Nếu cứ liên tục đưa thêm, các dữ liệu trước đó sẽ mất dần. Cập nhật dữ liệu thời gian liên tục làm nhiễu hệ thống AI, khiến nó bối rối”, ông cho hay.

Người dùng ChatGPT có thể xem giờ bằng cách yêu cầu chatbot tìm thông tin, cũng như dùng mô hình nguồn mở để kết nối ứng dụng AI với dữ liệu bản thân. Dù vậy, yêu cầu mô hình tìm kiếm trên Internet hoặc cho phép chúng tiếp cận dữ liệu cá nhân cũng đi kèm rủi ro, như lẫn những đoạn prompt độc hại được chia sẻ trên mạng.

Minervini, chuyên tìm các điểm mù trong công nghệ AI, cho biết còn nhiều tác vụ liên quan đến thời gian mà ChatGPT chưa thể đáp ứng. Ông từng đưa ảnh đồng hồ cơ khí vào các mô hình hàng đầu thế giới, phát hiện chúng phải chật vật để xác định vị trí kim giờ và kim phút. “Nó cũng gặp khó với những cuốn lịch”, ông nói thêm.

Vấn đề lớn hơn đối với người dùng thông thường là ChatGPT không thể làm rõ hạn chế của chính nó. Nó thực tế không nói dối, mà chỉ chuyên dự đoán những gì người dùng muốn thấy. “Chúng tôi đang tiếp tục hoàn thiện khả năng của ChatGPT”, phát ngôn viên OpenAI khẳng định.

Bí quyết giúp tốc độ Internet di động Việt Nam nhảy vọt

Chỉ sau vài năm triển khai 5G, tốc độ Internet di động của Việt Nam đã tăng hơn sáu lần, Cục trưởng Tần số Lê Văn Tuấn cho biết có bí quyết quan trọng.

Tại Hội nghị ASEAN lần thứ 6 về 5G, chiều 27/10, ông Lê Văn Tuấn, Cục trưởng Tần số Vô tuyến điện – Bộ Khoa học và Công nghệ, chia sẻ ba kinh nghiệm giúp Việt Nam nhảy vọt về tốc độ Internet di động.

Ông Tuấn cho biết năm 2019 tốc độ Internet di động của Việt Nam ở mức 26,67 Mbps, đến tháng 9 năm nay lên 159,57 Mbps, xếp thứ 13 thế giới. “Con số này là kết quả của ba quyết sách quan trọng về phát triển mạng 5G”, ông nói.

Theo đó bài học đầu tiên là cung cấp đủ tài nguyên tần số. Những năm gần đây, Việt Nam chủ động mở thêm nhiều khối băng. “Việc cung cấp các khối băng tần mới đã cải thiện đáng kể hiệu suất băng thông rộng di động của Việt Nam”, ông cho biết.

Cục trưởng Tần số vô tuyến điện Lê Văn Tuấn. Ảnh: TTTT

Bài học thứ hai liên quan đến chính sách giá phổ tần – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ. Theo ông Tuấn, nếu chi phí phổ tần vượt quá 10% doanh thu, nhà mạng buộc phải cắt giảm đầu tư, khiến chất lượng mạng giảm. Nhưng khi chi phí ở mức 5% hoặc thấp hơn, doanh nghiệp có dư địa để đầu tư hạ tầng, từ đó nâng chất lượng dịch vụ.

Bài học kinh nghiệm của Việt Nam là điều chỉnh mức khởi điểm đấu giá tần số để giữ chi phí này ở mức vừa phải. Việt Nam hiện duy trì chi phí phổ tần khoảng 5,6% tổng doanh thu nhà mạng, nằm trong ngưỡng hợp lý sau khi đấu giá, tạo động lực để doanh nghiệp mở rộng mạng lưới và đầu tư công nghệ mới.

Kinh nghiệm thứ ba là chính sách khuyến khích triển khai nhanh 5G. Theo Nghị quyết 193 của Quốc hội, nhà mạng nào xây dựng được 20.000 trạm 5G mới trong năm nay sẽ được hỗ trợ 15% chi phí mua thiết bị, giống như một khoản “thưởng” cho tốc độ triển khai. “Chính sách này khuyến khích nhà mạng mở rộng nhanh mạng 5G, góp phần vào thứ hạng ấn tượng của Việt Nam trong bảng xếp hạng về băng thông di động”, Cục trưởng Tần số nhận định.

Đo tốc độ mạng 5G bằng ứng dụng i-Speed. Ảnh: Lưu Quý

Việt Nam đặt mục tiêu đến cuối năm 2025, số trạm 5G sẽ bằng 50% số trạm 4G hiện có, và vùng phủ 5G đạt 90% dân số. Chia sẻ với các đại biểu quốc tế, ông Tuấn cho rằng, các nước ASEAN nên xem xét áp dụng mức chi phí phổ tần hợp lý, khoảng 5-7% doanh thu nhà mạng, cùng các chính sách khuyến khích triển khai sớm để đẩy nhanh tốc độ phát triển 5G.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy cho rằng, những kết quả Việt Nam đạt được về tốc độ Internet di động, phản ánh “nỗ lực không ngừng phát triển, thử nghiệm và thương mại hóa 5G”.

Theo ông, song song với 5G, Việt Nam đồng thời thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và quản trị trí tuệ nhân tạo. Bởi, “sự kết hợp giữa 5G và AI sẽ mở ra nhiều bước đột phá quan trọng trong các lĩnh vực như công nghiệp thông minh, đô thị thông minh, giáo dục, y tế và bảo vệ môi trường”.

Thứ trưởng Bùi Thế Duy phát biểu tại sự kiện. Ảnh: TTTT

Từ góc nhìn quốc tế, Tiến sĩ Masanori Kondo, Tổng thư ký Cộng đồng Viễn thông châu Á – Thái Bình Dương (APT), đồng tình với quan điểm của Cục trưởng Lê Văn Tuấn về tác động của chi phí phổ tần đối với tốc độ triển khai mạng 5G.

“Chi phí phổ tần cao ảnh hưởng tiêu cực đến phạm vi phủ sóng và tốc độ mạng, gây trở ngại cho việc áp dụng rộng rãi”, ông nhận định. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch lớn về tiến độ triển khai 5G tại các quốc gia trong khu vực. Do đó, Tổng thư ký APT đề xuất các nước ASEAN xây dựng chính sách phổ tần hài hòa, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư và đổi mới công nghệ.

Theo dự báo của Qualcomm, mức sử dụng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng gấp 4 lần chỉ trong vòng 5 năm tới. Một trong những yếu tố chính thúc đẩy gia tăng tiêu dùng dữ liệu di động là mạng 5G băng thông rộng. Không chỉ vậy, theo bà Nies Puwati, Giám đốc cấp cao phụ trách các vấn đề chính phủ khu vực Đông Nam Á của Qualcomm, lưu lượng Internet toàn cầu có thể tăng gấp 5 đến 9 lần trong thập kỷ tới, với 1/3 tổng lưu lượng đến từ trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị ASEAN lần thứ 6 về 5G là diễn đàn hợp tác quốc tế quan trọng, nơi các quốc gia cùng chia sẻ tầm nhìn, chiến lược và các mô hình hợp tác, đồng thời thảo luận các chính sách, tiêu chuẩn và giải pháp thực tiễn nhằm thúc đẩy sự phát triển của mạng 5G, AI và các công nghệ mới nổi khác.

Hội nghị ASEAN lần thứ 6 về 5G tổ chức trong khuôn khổ Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2025. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức từ ngày 27 đến 29/10, tập trung thảo luận các chiến lược, chính sách và khuôn khổ pháp lý, bảo đảm việc phát triển, quản trị AI theo hướng an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.

Tổng hợp

Fix lỗi Erorr code: 0x800704f8. You can’t access this shared folder because your organization’s security policies block

Khắc phục lỗi không thể truy cập share trên windows 10 Khi bạn truy cập máy tính share trong mạng LAN bằng user guest thì nhận được thông báo lỗi “You can’t access this shared folder because your organization’s security policies block unauthenticated guest access“   Open Group Policy, go to Computer Configuration -> Administrative Templates -> Network -> […]

Khắc phục lỗi không thể truy cập share trên windows 10

Khi bạn truy cập máy tính share trong mạng LAN bằng user guest thì nhận được thông báo lỗi “You can’t access this shared folder because your organization’s security policies block unauthenticated guest access“

  1. Open Group Policy, go to Computer Configuration -> Administrative Templates -> Network -> Lanman Workstation, double click “Enable Insecure Guest Logons” and choose “Enabled”, click OK.
  1. Open Local Security Policy, go to Local Policies -> Security Options and find
  • Microsoft Network Client: Digitally Sign Communications (always)
  • Microsoft Network Client: Digitally Sign Communications (if server agrees)

Set both of these to “Disabled“.

Press Windows key + R: gpupdate /force

Meta Superintelligence Labs cắt giảm 600 nhân sự, Alexandr Wang lên tiếng

Meta Superintelligence Labs, bộ phận “siêu trí tuệ AI” mới thành lập tháng 6 và do tỷ phú 28 tuổi Alexandr Wang dẫn dắt, sa thải hơn 600 người.

“Bằng cách giảm quy mô nhóm, chúng ta sẽ không cần quá nhiều cuộc thảo luận trước khi ra quyết định. Mỗi người sẽ có trách nhiệm hơn, có phạm vi, tác động lớn hơn”, Alexandr Wang, Giám đốc AI của Meta phụ trách Superintelligence Labs (MSL), gửi thông báo đến nhân viên ngày 22/10 và được Business Insider thu thập.

Một phát ngôn viên Meta sau đó xác nhận 600 nhân viên bộ phận MLS đã được cho nghỉ việc, nhưng không bình luận thêm. Wang cũng cho biết những người bị ảnh hưởng đã được thông báo từ trước.

Alexandr Wang, Giám đốc AI của Meta và là người phụ trách Meta Superintelligence Labs. Ảnh: TED

Việc tái cấu trúc diễn ra trong bối cảnh Meta tinh chỉnh tổ chức AI rộng lớn hơn, quy tụ các nhóm về sản phẩm, nghiên cứu, cơ sở hạ tầng, bộ phận Nghiên cứu trí tuệ nhân tạo cơ bản FAIR do giáo sư Yann LeCun đứng đầu, cùng TBD – nhóm “ưu tú” có nhiệm vụ phát triển những mô hình AI thế hệ tiếp theo.

Tuy nhiên, việc MSL cắt giảm 600 nhân viên chỉ sau bốn tháng bị đánh giá bất thường. Bộ phận được CEO Mark Zuckerberg trực tiếp tuyển dụng nhân sự và thành lập vào tháng 6, đặt tham vọng phát triển “siêu trí tuệ cá nhân” – thuật ngữ ông dùng để mô tả các hệ thống AI có thể vượt qua khả năng của con người. Wang, nhà đồng sáng lập Scale AI, là một trong những nhân tài do Zuckerberg lôi kéo về thông qua việc chi 14,3 tỷ USD để mua 49% cổ phần của startup này.

Sau khi thành lập, MLS nhanh chóng trở thành một trong những bộ phận nhận các khoản đầu tư quan trọng và tốn kém nhất của Meta. Những tháng qua, công ty chi hàng trăm triệu USD để tuyển dụng kỹ sư và nhà nghiên cứu từ OpenAI, Google DeepMind, Apple và các startup AI. Dù vậy, một số nhân viên cho biết sự ra đời của MLS cũng gây mâu thuẫn nội bộ, với nhiệm vụ chồng chéo và liên tục thay đổi, khiến nhiều người căng thẳng và nghỉ việc sớm.

Theo CNBC, động thái của Meta “là ví dụ mới nhất cho thấy việc sa thải ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đã trở thành xu hướng tương tự việc định giá hoặc mua lại các doanh nghiệp AI vốn đang được định giá cao ngất ngưởng”.

Một số chuyên gia khác nhận định việc Meta cắt giảm nhân sự AI cho thấy một lượng lao động đang bị chính AI thay thế. “Khi các công ty công nghệ lớn tiếp tục chuyển hướng tăng trưởng và lấy AI làm trung tâm, họ sẽ loại bỏ những yếu tố kéo lùi doanh thu hoặc không cốt lõi, dù là thoái vốn, đóng cửa hay tái cấu trúc”, bà Malinda Gentry của EY-Parthenon Americas nói. “Những điều chỉnh đang diễn ra được thúc đẩy bởi tốc độ phát triển nhanh chóng của AI”.

Tuy vậy, các chuyên gia khác cho rằng việc sa thải “không phản ánh toàn bộ câu chuyện”, bởi sau mỗi thông báo cắt giảm nhân sự lại có đợt tuyển dụng mới. Các tập đoàn công nghệ lớn vẫn chạy đua tìm kiếm nhân tài trong lĩnh vực học máy, khoa học dữ liệu và an toàn AI vốn đang rất khan hiếm.

“Xu hướng cắt giảm lao động vẫn diễn ra, nhưng cân bằng với khả năng tiếp tục phát triển và thu hút nhân tài, bất kể nhân tài đó được tuyển dụng, tiếp nhận hay hợp tác trong hệ sinh thái”, nhà phân tích JP Gownder, Phó chủ tịch Forrester, nói với CNBC.

Theo Business Insider, CNBC

Tương lai của mạng xã hội

Em bé chạy trốn khủng long, mèo đứng hai chân nhảy múa, cảnh sát bắt giữ mì ống phô mai – những video kỳ quái đang xuất hiện khắp mạng xã hội nhờ AI.

Theo CNN, các công ty công nghệ lớn muốn làm sinh động mạng xã hội bằng trí tuệ nhân tạo, nhưng mọi thứ dường như trở nên hỗn loạn khi AI dần thay thế nội dung của con người. Mạng xã hội, vốn được thiết kế để kết nối người thân, bạn bè, đối tác… nhưng giờ bị AI lấn át, trở thành thiên đường của hình ảnh phi thực tế và kỳ quặc.

Công cụ Sora 2 của OpenAI, ra ngày 30/9, là “tay chơi” mới nhất trong cuộc đua đưa trí tuệ nhân tạo vào mạng xã hội. Cũng trong tháng 9, Meta giới thiệu nền tảng video AI ngắn Vibes tương tự TikTok. Tháng 5, TikTok phát hành AI Alive, công cụ biến ảnh tĩnh thành video bằng một lệnh đơn giản. Những động thái này là một phần của cuộc đua đầy rủi ro, có thể định hình kỷ nguyên tiếp theo của mạng xã hội. Việc chiến thắng được đánh giá đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các gã khổng lồ công nghệ nỗ lực tìm cách kiếm tiền từ AI, nhưng cũng đặt ra những vấn đề liên quan đến tính chân thực và kết nối.

Hình ảnh AI về bé gái lái xe đưa thú cưng đi khám.

Tuần trước, hình ảnh bé gái 12 tuổi lái xe gây sốt trên các mạng xã hội. Bài đăng cho biết, bé muốn chữa bệnh cho con chó của mình nên cố gắng lái đến phòng khám thú y và bị cảnh sát giữ lại. Con chó sau đó cũng được cứu chữa. Rất nhiều bình luận bày tỏ sự ngưỡng mộ về tình cảm giữa bé gái và thú cưng. Tuy nhiên, khi xem kỹ hơn, có thể thấy một số điểm lạ như vô lăng nằm bên phải và xe không có bảng điều khiển.

Theo Time, đây là một ví dụ về slop – nội dung chất lượng thấp do AI tạo ra để tối đa hóa lượng tương tác trên mạng xã hội, lọt vào bảng tin của người dùng và không dễ phân biệt thật giả.

Kashyap Rajesh, Phó chủ tịch Encode – tổ chức thanh thiếu niên về phát triển AI, lo ngại nội dung AI như thật sẽ tác động đến sự hiểu biết chung về thế giới thực. “Chúng đang biến nhiều bảng tin thành không gian ồn ào, thiếu tin cậy, nơi mọi khoảnh khắc xúc động đều trở nên đáng ngờ”, Rajesh nói. “Điều này mang đến sự hoang mang trong mỗi người, giết chết tính tự nhiên và kỳ diệu của mạng xã hội”.

Adam Nemeroff, chuyên gia công nghệ tại Đại học Quinnipiac, cho rằng Meta đang lên kế hoạch để về lâu dài, nội dung do Vibes tạo ra sẽ cùng tồn tại với các video do con người thực hiện trên bảng tin của người dùng. “Tôi nghĩ điều đó sẽ diễn ra vì Meta hoạt động trong lĩnh vực cần thu hút sự chú ý”, ông nói với CBS News. “Kiểu nội dung đó có thể khiến bạn phân tâm khỏi những nguồn thông tin đáng tin cậy hoặc chất lượng hơn”.

Trong khi đó, công cụ Sora 2 cũng được đánh giá tạo video “thật” hơn nhiều so với phiên bản đầu, “tuân thủ định luật vật lý tốt hơn, giúp hình ảnh chân thực hơn”.

Một video tạo bằng AI đăng trên Facebook Reels nhận hàng nghìn lượt thích và bình luận. Ảnh: Bảo Lâm

Theo nghiên cứu của Janis Keuper, chuyên gia tại Đại học Offenburg cùng vợ, Margret Keuper, nhà nghiên cứu tại Đại học Mannheim, đăng trên cơ sở dữ liệu arXiv tháng 9, các công cụ phát hiện deepfake hiện nay gần như vô dụng. “Rất khó lọc nội dung AI”, Keuper nói. “Việc này khó với văn bản, và giờ đây phát hiện hình ảnh cũng không dễ dàng khi các trình tạo ảnh ngày càng tốt hơn”.

Để giúp người dùng không nhầm lẫn, video Sora được đánh dấu bằng watermark và siêu dữ liệu C2PA – chữ ký kỹ thuật số biểu thị nguồn gốc video. Meta cũng cho biết nội dung tạo bằng công cụ AI của mình đều có “watermark ẩn” giúp hệ thống kiểm soát nội dung độc hại, đồng thời được dán nhãn AI.

Hai công ty đều tuyên bố không đặt mục tiêu khiến người dùng “nghiện” cuộn trang. Người phát ngôn của Meta nói với CBS News rằng họ muốn Vibes sẽ giảm rào cản trong việc thể hiện sự sáng tạo, trao quyền cho người dùng tạo nội dung bằng AI.

Tuy nhiên, điều này khiến mạng xã hội dần mất sự kết nối tự nhiên. Chính CEO Meta Mark Zuckerberg cũng dự đoán trong tương lai, con người “sẽ có số bạn AI nhiều hơn bạn thật”. Bên cạnh trở thành “bạn thân” của người dùng, chatbot sẽ thực hiện giao dịch mua hàng, hỗ trợ giải đáp thắc mắc… Ông cho rằng bạn bè AI sẽ không thay thế hoàn toàn kết nối ngoài đời thực, nhưng đa số người dùng rồi sẽ sớm chia sẻ những suy nghĩ thầm kín của bản thân cho AI nhiều hơn với bạn bè của họ.

Tổng hợp

Exit mobile version